Bị dị ứng phải làm sao? Cách chữa trị dị ứng?

Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức như: viêm mũi, hen suyễn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy (đặc biệt ở trẻ nhỏ và trẻ em) mề đay, hay viêm da,…. Dị ứng nặng có thể gây ra sốc phản vệ, đe dọa tính mạng. Vậy Bị dị ứng phải làm sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây

☑️☑️☑️ Dị ứng là gì?

  • Dị ứng là những phản ứng quá mẫn của cơ thể chống lại các chất gọi là dị ứng nguyên vốn bình thường không gây hại nhưng có thể kích hoạt phản ứng dị ứng ở các đối tượng nhạy cảm.
  • Phản ứng dị ứng có thể xảy ra sau khi dị ứng nguyên (như thuốc, bụi, phấn hoa, thức ăn,…) tiếp xúc với da hay mắt, bị hít vào đường hô hấp, được ăn hay tiêm vào cơ thể.Một số thuốc có thể gây dị ứng do làm da nhạy cảm với ánh sáng (Bảng 1)

  • Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức:
    • Dị ứng hô hấp: viêm mũi, hen suyễn, hay sốt cỏ khô (viêm mũi dị ứng);
    • Dị ứng tiêu hóa: ói mửa, đau bụng, tiêu chảy (đặc biệt ở trẻ nhỏ và trẻ em);
    • Dị ứng da: từ da đỏ nhẹ đến mề đay, hay viêm da, viêm kết mạc dị ứng.
    • Dị ứng nặng có thể gây ra sốc phản vệ, phải cấp cứu.

☑️☑️☑️ Bệnh nhân bị dị ứng phải làm sao?

    • Nếu biết rõ nguyên nhân gây dị ứng, hãy tránh không tiếp xúc với dị ứng nguyên trong chừng mực có thể.
    • Nếu dị ứng do thuốc gây ra,
      • ngưng sử dụng thuốc (không cần kê toa) ngay,
      • thông  báo cho bác sĩ nếu đó là thuốc kê toa, chỉ dùng lại khi có ý kiến bác sĩ.
    • Bác sĩ phải được thông báo về tình trạng dị ứng với bất kỳ loại thuốc nào vào mỗi lần khám bệnh. Không được dùng các loại thuốc mà bác sĩ đã dặn dò tránh sử dụng.
    • Nếu ngứa nhiều do dị ứng, tránh gãi hay chà xát, có thể dùng calamine hay chế phẩm chống ngứa khác. Gãi có thể làm ngứa dữ dội hơn.
    • Giữ nhà sạch và không có các dị ứng nguyên mọi lúc mọi nơi.
    • Để giảm mức độ nghiêm trọng của viêm mũi dị ứng, cần:
      • giữ chế độ ăn trung bình,
      • uống nhiều nước, 8-10 ly mỗi ngày, để làm lỏng dịch tiết ở mũi và họng.
      • ngủ đầu cao để tránh sung huyết làm nghẹt mũi.
    • Để kiểm soát viêm da dị ứng, bạn cần:
      • bảo vệ da tránh ẩm ướt quá mức,
      • không tiếp xúc với các tác nhân kích thích,
      • và/hay tránh mặc áo quần có vải thô ráp, tránh stress cảm xúc.
    • Phòng chống mể đay trầm trọng hơn (da tái xanh, sưng phù nhẹ, nổi mảng đỏ):
      • tránh thức ăn chứa tartrazine (chất nhuộm màu thực phẩm) hay thịt bảo quản bằng benzoat;
      • tránh uống rượu;
      • hạn chế dùng trái cây chua.
    • Tránh thực phẩm đã biết có khả năng gây dị ứng. Đọc kỹ nhãn thực phẩm để biết thành phần các phụ gia và chất bảo quản, nhờ đó tránh ăn phải dị ứng nguyên trong thực phẩm.

Bị dị ứng phải làm sao? Dị ứng mặt phải làm sao? Dị ứng mỹ phẩm phải làm sao? Dị ứng thời tiết phải làm sao? Dị ứng thực phẩm phải làm sao?

☑️☑️☑️ Cách chữa trị dị ứng?

👨‍⚕️👨‍⚕️👨‍⚕️ Chẩn đoán sơ bộ, đưa ra giải pháp

  • Chẩn đoán sơ bộ, đưa ra giải pháp là một trong những nhiệm vụ hàng đầu trong hoạt động của nhà thuốc. Dược sĩ và nhân viên bán thuốc cần trang bị những kiến thức căn bản về chẩn đoán dị ứng. Việc có sẵn các hướng dẫn (như hình bên) là vô cùng quan trọng. Đó chính là công cụ hữu ích giúp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

👨‍⚕️👨‍⚕️👨‍⚕️ Lưu ý khi bán thuốc cho bệnh nhân

  • Hướng dẫn bệnh nhân dùng thuốc đúng cách, như xem kỹ tên thuốc, liều lượng, mấy lần trong ngày, v.v…
  • Trong trường hợp bệnh nặng thêm sau khi dùng thuốc, khuyên bệnh nhân đ i khám bác sĩ ngay.
  • Trong trường hợp các triệu chứng dị ứng xảy ra dữ dội, khuyên bệnh nhân đ i khám bác sĩ ngay, vì có thể dẫn đến sốc phản vệ.
  • Trình bày kỹ thông tin và các lời khuyên để phòng, ngừa và điều trị dị ứng hiệu quả.

👨‍⚕️👨‍⚕️👨‍⚕️ Các lựa chọn điều trị

Thuốc kháng histamin

  • Thuốc kháng histamin làm giảm dị ứng bằng cách tác động chủ yếu ở các thụ thể histamin H1. Một số thuốc kháng histamin gây buồn ngủ, không nên chỉ định cho người lái xe hay vận hành máy móc.
  • Thuốc kháng histamin, như chlorpheniramine, phối hợp với corticosteroid, như betamethasone, dexamethasone, hydrocortisone, và prednisolone, có thể dùng cho nhiều loại dị ứng đường hô hấp, ở mắt hay ở da.

Hormon steroid

  • Corticosteroid được dùng cho các trường hợp dị ứng nặng hay khi tác nhân gây dị ứng không đáp ứng với trị liệu thông thường.

Thuốc trị hen suyễn & bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

  • Một số hoạt chất trị hen suyễn dùng trong các cơn kích ứng. Đặc biệt là co thắt phế quản do dị ứng.

Thuốc chống sung huyết mũi & các thuốc nhỏ mũi khác

  • Thuốc chống sung huyết mũi dùng để giảm nghẹt mũi do dị ứng. Các thuốc này thường chỉ nên dùng ngắn hạn (5 ngày). Một số thuốc chống sung huyết mũi chứa các thành phần có thể gây co hẹp mạch máu, do đó không được chỉ định cho bệnh nhân cao huyết áp, có vấn đề về tim, cường giáp, glaucom, bí tiểu, tiểu đường, hoặc bệnh nhân đang dùng thuốc ức chế monoamine oxidase (MAO). Bệnh nhân đang dùng các thuốc này không nên lái xe hay vận hành máy và uống rượu.
  • Cromolyn natri cũng được dùng để điều trị viêm mũi dị ứng. Khi dùng đường hít, thuốc sẽ ngăn phóng thích các chất trung gian hóa học như histamin và các hóa chất khác từ dưỡng bào, nhờ đó ngăn chận phản ứng dị ứng ngay trước khi nó khởi đầu.Thuốc thường rất công hiệu nếu xịt mũi 4 lần một ngày. Cromolyn natri thường được chỉ định trong vài tuần để ngừa các triệu chứng của viêm mũi dị ứng. Có thể cần sử dụng thêm các thuốc khác (như thuốc kháng histamin uống) để kiểm soát các triệu chứng trước khi cromolyn bắt đầu tác dụng.
  • Steroid đường mũi, như beclometasone, budesonide, fluticasone, mometasone, tixocortol, và triam cinolone, là các thuốc kháng viêm ngăn phản ứng dị ứng bằng cách giảm số lượng dưỡng bào ở mũi, nhờ đó giảm tiết nhầy và giảm sưng. Do được dùng tại chỗ nên thuốc thường không gây tác dụng phụ nghiêm trọng liên quan tới steroid.
  • Thuốc kháng histamin đường mũi (như azelastine và levocabastine) cũng có thể dùng điều trị viêm mũi dị ứng.
  • Có những trường hợp dùng đơn độc thuốc kháng histamin, cromolyn natri, hay steroid đường mũi không cho hiệu quả. Nhưng khi phối hợp các thuốc này sẽ giúp trị khỏi hoặc thuyên giảm bệnh đáng kể.

Thuốc ho & cảm

  • Một số thuốc ho và cảm chứa kháng histamin cũng có thể dùng cho dị ứng hô hấp, như viêm mũi, viêm mũi dị ứng và hen suyễn.

Thuốc kháng histamin/chống ngứa dùng tại chỗ

  • Thuốc dùng tại chỗ có chứa kháng histamin tại chỗ (như chlorphenoxamine, dimethindene, diphenhydramine và mepyramine), hoặc chất chống ngứa (như calamine, canxi undecylenate, crotamiton và phenol) dạng đơn lẻ hay kết hợp, chỉ được dùng với công dụng chống ngứa, không phải để giảm sưng phù.
  • Cách dùng các sản phẩm chống ngứa khác nhau tùy loại. Một số được thoa tại chỗ trong khi một số thuốc khác lại pha vào nước tắm.
  • Tránh tiếp xúc với mắt, không thoa thuốc vào núm vú nếu mẹ đang nuôi con bú.

Corticoid dùng tại chỗ

  • Corticoid dùng tại chỗ giúp giảm ngứa do dị ứng ở da và niêm mạc.
  • Corticosteroid dùng liều thấp nhất có hiệu quả, chỉ hạn chế ở vùng viêm.
  • Không nên bôi thuốc ở vùng da hở hay trên mặt.
  • Cẩn trọng đặc biệt khi dùng thuốc này ở trẻ em, đặc biệt trẻ sơ sinh, do có thể gây ức chế thượng thận ở lứa tuổi này.

——————–

Nếu bạn là Dược sĩ hoặc nhân viên bán thuốc, rất có thể những lưu ý chung và cơ bản nhất về hoạt động của nhà thuốc đã được trình bày ở Bài 1 và Bài 2 của seri Học cách bán thuốc sẽ có ích cho bạn. Hãy đón xem những bài viết tới, nhà thuốc online sẽ tiếp tục gửi đến bạn chú ý cụ thể với những căn bệnh thường gặp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *